Skip to main content
Internet Archive's 25th Anniversary Logo

Full text of "Mam, Southern Genesis Translation"

See other formats


JU' U'J TE TTZAJLEN 

(Genesis) 

JunTalChikVaVl 

Aju' yol Genesis a tz'elpuna'ju' "Ttzajlen" mujqa "Ttzyetlen". Atzu' in yolina' ti'ju' 
ttzajlen twitz tx'otx', kyi'ju' xjal exju' tu'me'l kyanq'ib'l, ex ti'ju' ttzajle'n tnam Israel, aju' tnam 
kyaj b'ent tyol Oman Dyos tuk'i'l. Aju' u'j te Ttzajlen in yolin ti'j jun Dyos tejumajx ex ch'isal 
tkyaqil, kyoju' tq'ijlalil b'a'mpun toq txqan kdyos xjal, ex oksla'n kyu'n qa kkyaqilju' ti'xti' 
b'incha'n kyu'nju' kdyos lu. Ex in yolin ti'ju' mujb'ab'l atitoq tu'n Oman Dyos tuk'i'lu' wnaq ju' 
xi tq'o'n toklen twitz tx'otx', ex tun tten b'a'n ex tzalajb'il qatoq ma niman ex qatoq ma japun 
tyol Oman Dyos tu'n. Ex in yolin ti'j ttzajlen qeju' il exju' yajb'il in tzaj ti'ju' xjal kse'n qa in 
tb'incha'n ti'xti' tu'nx tnab'l ex myaju' tajb'il Oman Dyos. Ex in tchik'b'a'n ti'ju' in tb'incha'n 
Oman Dyos naqx tun tkletju' xjal teju' tb'inchb'en myab'a'n ex teju' til. 

Aju' u'j lu aq'pu'n toj kab'e' nirhaq tnej ikja'lu: Aju' tnejel (aye' tnej 1-1 1) in yolin ti'ju' 
tb'inchet tx'otx' exju' xjal, ti'ju' ttzajlen qe il exju' k'ixk'oj in tzaj tun tpaj. In yolin kyi'ju' tnejel 
okslal ojtxi' tzajni qex ti'j Ad£n ex pomni ti'j Noe, ti'j q'eqjab', ex tqanil ti'ju' ja nim twe' te 
b'a'mpun kol te B'ab'el. Atzu'n tkab' (aye' tnej 12-50) atzu' in yolina' ti'ju' ttzajlen qe tyajajil 
israel, tzajni qex ti'j Ab'raham, Isaak ex Jakob'; kyi'j tk'wal Jakob', ti'j Jos£ ex qe'ju' titz'in ex 
ttzik; ex in yolin ti'ju' tej tpon Jakob' Egipt kyuk'i'lju' e' toj tja, ex ikx ti'ju' tej ttzajlen qeju' 
tnam Israel toju' tx'otx' lu. Toj tkyaqilju' tqanil lu, a Oman Dyos ju' nim toklen in che ok xjal 
toj xjel tu'n ex in kub' ttz'e'ysa'n kwitzju' b'inchal taq'wix, atzu'n kyeju' in che k'u'jlante ex in 
che niman te, in che txaqlu'n ex in che toni'n. Iktzu'n, aj ttzyetju' u'j lu in yolin qa aku' Oman 
Dyos b'inchanteju' twitz tx'otx', ex in b'aj kyuk'i'lju' yol kyaj ttziya'n qa mlay kyej tkolb'i'nju' 
ttanam. 



Aju" Tch'isb'en Dyos T-xe Tnejel 

I 1 Tej ttzajku' qe t-xe tnejel, kub' 
tb'incha'n Dyos ju' kya'j ex tx'otx'. 
2 Atzunju' tx'otx' mixtoqti' ttx'o'lajil; 
tkyaqil mar yiletoq nim t-xe, extzunju' 
tib'ajile majxtoq qxopin, atzunju' t-xew 
Oman Dyos intoq yukchi tib'ajileju' a'. 

3 Ex tma Dyos "jKutjaw b'entju' 
spik'un!", chij/, 

Ex b'entju' spik'un. 4 Tetzunj 
tka'yinte Dyos qa b'a'nju' spik'un, el 
tpa'n ti'ju' qxopin 5 ex ok tq'o'n tb'i 



"q'ijtl", atzunju' qxopin ok tq'o'n tb'i 
"qonik'an". Aye' ja'lu e' b'enti toj tnejel 
q'ij. 

6 Tb'entlenxi'tzun ja'lu tma Dyos: 
"Kutb'ent jun aq'pub'lteju' a' tu'ntzun 
kkyejten toj kab'e' tnej", chij. 

Ex b'ent ikju'. 7 Tb'incha Dyos jun 
aq'pub'lkyeju' a': jun tnej kyejten 
tjaq'xi'ju' aq'pub'l, atzunju' jun tnejtel 
kyejten tib'aj. 8 Atzunju' aq'pub'l ok 
tq'o'n tb'i "kya'j". Aju' lu b'enti toj tkab' 
q'ij. 



1 



Genesis 1 



2 



9 Tb'entlenxi'tzun ja'lu tma Oman 
Dyos: "Aju' a' ma kyejten tjaq'xi' kya'j 
b'uyinktib' junx, tu'ntzun tkyaj tpa'n 
tib'u' tzqij", chij. 

Ex b'ent ikju'. *°Tkyejlenxi'tzun 
tpa'ntib'u' tzqij, ok tq'o'n Oman Dyos 
tb'i "tx'otx'", atzunju' a' tb'jo'klenxi' 
tb'uyi'n tib' junx ok tq'o'n tb'i "mar". 

Tetzunj tka'yinte Oman Dyos qa 
b'a'nile tkyaqil, u tma: "Kuktzaj ch'iy 
tkyaqil awal twitz tx'otx': e' k'ul tun 
kq'onte kyijajil ex qe' tze tun kwitzan 
tu'ntzun kq'onte kyijajil kse'nx tyajajil 
junjun", chij. 

Ex b'ent ikju'. * 2 Ex tzaj ch'iy 
tkyaqil awal twitz tx'otx': e' k'ul ju' in 
kq'o'n kyijajil, ex e' tze tun kwitzan. 
Tetzunj tka'yinte Oman Dyos ja'lu b'a'n 
ela' toj twitz. 13 Aye' ja'lu e' b'enti toj 
toxi'n q'ij. 14 Tmatzun Dyostzu': 
"Kukb'entu' spik'un twitz kya'j, tu'ntzun 
tpa'ntetib'u' q'ijtl ti'ju' qonik'an; ex tun 
kyajb'en te echb'il kyeju' tajlal q'ij, ex 
tajlal ab'q'i, ex tun kyajb'en te yek'b'il 
kyeju' tq'ijlalil jb'alil ex q'ijal. 

15 Ex tun kqoptz'aj twitz kya'j 
tu'ntzun t-spik'e'ju' twitz tx'otx'", chij. 

Ex b'ent ikju'. 16 Ekub' tb'incha'n 
Oman Dyos kab'e' spik'un, jun nimin 
tun tk'ant twitz tx'otx' te q'ijtl, atzun 
jun b'o's tun tk'ant te qonik'an. Ex ikx e 
kub' tb'incha'nju' che'w. 17 E' kub' 
tq'o'n Dyos ju' spik'un twitz kya'j tun 
kk'anti twitz tx'otx' 18 te q'ijtl ex te 
qonik'an, ex tun tel tpa'ntib'u' spik'un 
ti'ju' qxopin. Ex b'a'n ela' toj twitz. 
19 Aye' ja'lu e' b'enti toj tkyaji'n q'ij. 

20 Ex tmatl Dyos ikja'lu: "Kukjaw 
b'ent tkyaqil kyajajil txkup toj a', ex ikx 
kukjaw b'ent pich' tun klipan tib'ajile 
tx'otx'", chij. 



Ex b'ent ikju'. 21 E' tch'isa Dyos ju 
nimaq txkup toj mar, kkyaqilu' kyajajil 
txkup e'b'jaw b'enti toj a'. E' tch'isa 
tkyaqil kyajajil pich'. 

Tetzunj tka'yinte Dyos tkyaqil ja'lu 
b'a'nile, 22 ekub' tky'i'wla'n kkyaqilu* 
txkup e' kub' tb'incha'n, tma ik ja'lu: 
"che' chmet-xu' kyal tu'ntzun knoju' 
mar kyu'n, ex tun kten nim pich' toj 
tkyaqil twitz tx'otx'", chij. 

23 Aye' ja'lu e' b'enti toj tjwe'yi'n 

q'ij. 

24 Ex tmatl Oman Dyos te tx'otx' ik 
ja'lu: "ch'isama tkyaqil kyajil txkup: e' 
txkup tun kyalumanjtz, e' txkup tun 
kten toj k'ul, ex e' txkup tun kqititinje' 
twitz tx'otx'", chij. 

Ex b'ent ikju'. 25 Ekub' tb'incha'n 
Dyos ju' txkup lu, ex tkyaqil b'a'nile ela' 
toj twitz. 

26 Tmatzun Dyostzu': "Atzu'n ja'lo 
qb'inchaku'ju' wnaq ik tilb'ilalu' 
kse'nqe. Ex ate ok temb'il toklen kyib'aj 
kyix, kyib'aj pich', kyib'aj txkup 
aluma'nqe', kyib'aj tojk'ul txkup, ex 
kyib'aju' txkup qititin kyel twitz 
tx'otx'", chij. 

27 Tej tkub' tb'incha'n Oman Dyos 

ju' wnaq, 
kub' tb'incha'n kse'nxu' tilb'ilal; 
kub' tb'incha'n jchan ex qya, 

28 e' kub' tky'i'wla'ntzuntz kyu'nju' 

yol lu: 
"che chmet-xu' kk'wale' tun tnoj 

twitz tx'otx' kyu'ne, 
ex che' kawinqe'ye' twitz. 
Toj kq'ob'e' che' kjela'ju' kyix, e' 

pich', 
ex kkyaqilu' txkup in che qititinje 

twitz tx'otx'", chij. 



Genesis 1, 2 



29 Ex xitma'ntl Oman Dyos kye: 
"Kb'intzpeye', tkyaqilu' awal twitz 
tx'otx' aye' in kq'o'n kyijajil, ex kkyaqil 
tqan lob'j ok che' kxe'l nq'o'ne' te 
k'a'chb'ilkyeye'. 30 Atzu'n kyeju' tojk'ul 
txkup, ex qe'ju' in che' qititinje twitz 
tx'otx' ex e' pich', aju' cha'x k'ul ok 
kxe'l nq'o'ne' te k'a'chb'ilkye", chij. 

Iktzun b'ajiju'. 31 Tkyaqiltzu'n 
matxi'toq b'aj tb'incha'n Oman Dyos 
majx b'a'n ela' tojtwitz. Aye'tzun e' b'aj 
b'entiju' toj twaqaqi'n q'ij. 

2 1 Iktzun tu'me'lu' tej kb'aj b'entiju' 
kya'j ex tx'otx', ex tkyaqilju' ati 
kwitz. 2 Tojtzu'n twuqi'n q'ij ojlan 
Oman Dyos, qu'n tkyaqilju' taq'un 
matxi'toq b'aj b'enti. 3 Kub'tzun 
tky'i'wla'n Dyos ju' twuqi'n q'ij ex tma 
qa aju' q'ij lu nim toklen ex xjan, qu'n 
atzun q'iju' tojlan tej tb'aj b'enti 
tkyaqilju' tch'isb'en. 4 A ja'lu a tqanilju' 
ti'ju' ch'isb'ente kya'j ex tx'otx'. 

Tej Atitoqju' Ichan Toj Ed6n 

Tej tkub' tb'incha'n Oman Dyos kya'j 
ex tx'otx', 5 mixtoqti' awal ex na'mxtoq 
ttzaj puqli k'ul twitz, qu'n na'mxtoq ttzaj 
jb'al tu'n Dyos Mamb'aj, ex mix-a'lo'toq 
jun xjal tun taq'unante twitz tx'otx'. 
6 Atitoqtzun a' in jatz toj tx'otx', atoqtzun 
in ak'sante tx'otx'ju'. 7 Kub' b'incha'ntzun 
ichantz tu'n Dyos Mamb'aj ex axu' tx'otx' 
ajb'en tu'n te ttx'otx'al, xi'tzun t-xupi'n 
t-xewtzu' toj ttxa'n te tchwinqlal. Iktzu'n 
tzyeta' tanq'in tnejel wnaqju'. 

8 Ex kub' tawa'n Qman Dyos jun 
tnej awal toju' jun tnej tx'otx' Ed£n, ju' 
ati toj tjawitz q'ij, atzuntzu' kub'a' 
tq'o'na'ju' ichan matxitoq kub' 
tb'incha'n. 9 Ex tch'isa Dyos tkyaqil 
kyajil tze tb'anilxi'xju' kwitz te lob'j. 
Atzu'n toj tnky'ejchaqilju' awal, kub' 



tq'o'n Qman Dyos ju' tze te chwinqlal 
exju' tze tun tel tniky'tzilju' b'a'n exju' 
mya b'a'n. 

10 Atitoqtzun jun nin a' in jatz 
anq'in toj Ed6n te a'lil teju' awal, aju' 
nin a' lu in taq'pu'n tib' te kyaje'. 
1 ] Aju' tnejel Pison tb'i, in b'et toj 
tkyaqilju' tx'otx' Havila, jaju' ta' 
q'anpwaq. 12 Tb'anilxi'x te' q'anpwaq 
ati atzu', ex ikx ati resina naku'j q'ol 
majx tb'anilxi'x, ex ab'j 6nise tb'i. 
13 Atzunju' tkab' a' Gih6n tb'i, in b'et 
toj tkyaqilu' tx'otx' Kus. 14 Atzunju' 
toxi'n a' Tigris tb'i, in ik' toj tjawitz q'ij 
teju' tx'otx' Asirya. Atzunju' tkyaji'n a' 
Ewfrates tb'i. 

l5 Tetzunj tkub' q'o'nju' ichan tu'n 
Dyos Mamb'aj toju' awal ati toj Eden 
tun taq'unan twitz ex tun t-xq'uqinte, 
16 xitq'o'n jun chaq'b'il te ik ja'lu: 
"B'a'n tlo'nteya kwitz kkyaqilju' tqan 
lob'j ate' toju' awal. 17 Atzunju' tze in 
yek'unte b'a'n ex mya b'a'n, mlalun txi 
tlo'nju'ya twitz. Qu'n qatzun ma txi 
tlo'na, axxi'x ok kyimela", chi Dyos te. 

18 Ex tma Dyos Mamb'aj ik ja'lu: 
"Mya b'a'nte' tun ttenju' ichan tjunal. 
Okkb'el nb'incha'ne' jun t-xq'lab' tun 
tonin ti'j kse'nxju' in ojqelan te", chij. 
19 - 20 Ti'jtzunju' tx'otx' e' kub' 
tb'incha'n Qman Dyos kkyaqil txkup ex 
kkyaqil pich', e' b'aj tzaj tiq'i'ntzuntz 
twitzju' ichan tun tok tjyo'n kb'i. Aju' 
ichan ok q'onte kb'i kkyaqilju' txkup 
b'a'n kyalumet, kb'i kkyaqil pich' ex kb'i 
kkyaqil toj k'ul txkup, atzunju' kb'i ok 
tq'o'n axtzun kb'iju' atok. Kxoltzu'n 
kkyaqilju' txkup lu, mix-a'lo'x te' jun 
tun tonin ti'j kse'nxju' inojqelan te. 
21 Kub'tzun twat-sa'n Qman Dyos ju' 
ichan, tetzunj b'a'n watltoq, jatz tiq'i'n 
junju' tchil ex kyej tmujb'a'ntlu' tchib'jil 



Genesis 2, 3 



4 



kse'nxju' tten. 22 Atzunju' tchil kub' 
tb'incha'n Qman Dyos te jun qya. 
Xitq'o'ntzuntz teju' ichan, 23 tmatzun 
ichantz tej tok tka'yi'n: 

"jAte' lu nb'aqilku'xi'xe' ex 
nchib'jilku'xi'xe'! Ex a tb'iju' ok k'okyel 
qya, qu'n ti'ju' ichan sela' iq'i'n tu'n 
Qman Dyos", chij. 

24 Qu'mtzun ok kjel tq'o'n te ichan 
tman ex ttxu tun tmje tuk'i'l t-xu'jil, 
che' okyeltzuntz naq jun wnaqqe'. 

25 xb'iqlqe'toqtzunju' ichan exju' 
qya, ex mixtoqti' kch'ixaw tu'nju' 
xb'iqliqe'. 

Minti' Xiknima'n Adan Ex Eva 
Tchaq'b'il Qman Dyos 

3 1 Kxol kkyaqilju' toj k'ul txkup e' 
kub' tb'incha'n Dyos Mamb'aj, a 
kan ju' mas pi's, xitqani'ntzuntz teju' qya: 

— ^Ojepe'lo txi tma'n Dyos kyeye' 
qa taq'wix tun t-xi klo'nju'ye' tkyaqil 
lob'j kwitzju' tze ate' toj awal?, chij. 
2 Atzunju' qya xittzaq'we'n te: 
— B'a'nte' tun qlo'nteye' kwitz 
alchaqxkyeku' tze, 3 noq o'kx min 
q'o'nju' tun qlo'nteye' a twitzju' tze ati 
toj nky'ejchaq awal. Qu'n tzaj tma'n 
Dyos qeye' tun mlalun t-xi qlo'ne', ex 
tun mi tz'oka' qmko'ne' tze lu, tu'ntzun 
mi qo' kyima'ye', chij. 

4 Atzunju' kan xitma'n teju' qya: 
— Naq tak'a'nte'. Mlayna' che' 
kyimkye'. 5 Ojtzqi'na' tu'nte' Dyos qama 
txi klo'ne' twitzju' tze lu ok k'elel 
knik'e' ti'ju' b'a'n ex ti'ju' myab'a'n, ok 
che' okyeltzuntze' kse'nxte Dyos, chiju' 
kan. 

6 Majxtzun achb'ajilxi'x ela'ju' lob'j 
toj twitzju' qya, qu'mtzun pon tk'u'j ti'j 
tun t-xi tlo'n ex tun ttenxi'xtl tnab'l. 
Qu'mtzun xi' t'uxilte jun lob'j, 



xitlo'ntzuntz, xitq'o'n te tchmil ex 
ikxju' tchmil xitlo'n. 7 Textzunju' kmuj 
lu spik'e' kyuky'i'l kka'b'il, eltzun 
knik'tzu' qa xb'iqliqe'toq. E' 
oktentzuntz tz'solteju' t-xaq higo te 
kutxb'ilkye. 

8 Tojtzunju' kmuj aj ttzaj kq'iq' te 
qale intoq b'et Dyos Mamb'aj toj awal. 
Tetzunj t-xi kb'i'nju' ichan tuk'i'lju' 
t-xu'jil e' b'aj kub' ewan twitz Qman 
Dyos, okx kyewa'ntzun kyib'tz kxolju' 
tze toju' awal. ^Txkonjtztzun ichantzu' 
tu'n Dyos Mamb'aj: 

— <jja tu'me'l ta'ya?, chij. 

10 Atzunju' ichan xittzaq'we'n: 
— Ma chin xob'e' tej xinb'i'ne' in 

b'eta toj awal, qu'mtzun ma chin kub' 
ewane' twitza qu'n xb'iqliqine', chij. 

1 1 Atzunte Dyos xitqani'n te: 
— iAlkyetzun xiq'mante teya qa 

xb'iqliya? ^Mujqa matxi' txi tlo'na 
twitzju' tze xini nma'ne' teya tun 
mlalun txi tlo'na?, chij. 

12 Atzunju' ichan xittzaq'we'n: 
— Anate' qya ju' tzaj tq'o'na te 

wuk'i'le' saj q'onteju' lob'j weye', 
qu'mtzun ma txi nlo'ne', chij. 

13 Atzunte Dyos Mamb'aj xitqani'n 
teju' qya: 

— ^Tiqu'n xtb'inchaju'ya lu?, chij. 

Atzunju' qya xittzaq'we'n: 

— Ma txi nlo'ne' qu'n ma chin kub' 
t-sb'u'nju'ye' kp, chij. 

14 Xitma'ntzun Qman Dyostzu' teju' 
kan: 

— Tu'ntzunte' xtb'inchaya lu, o'kx 
tib'aja kjelten taq'wixil kxol kkyaqilju' 
txkup. Ex texju' kmuj ja'lo noq ok tjqu' 
tib'a twitz tx'tox' tun tb'eta ex noq quq 
twaya toj tkyaqilju' tchwinqlala. 15 Ex 
ja'lo ok kjelten q'oj kxole' tuk'i'lju' qya, 
ex ikx kyuk'i'lju' tyajajila ex tyajajilju' 



5 



Genesis 3 



qya. Ok kb'el pch'u'nju' twi'ya tu'n 
tyajajilju' qya. Atzunta ok k'okyel 
ttx'a'nju'ya txe tqan, chij. 

16 Atzu'n teju' qya xitma'n: 

— Atzunta aj toka ch'on wi', ok 
kyajtela ex toj k'ixk'oj ok che' itz'jela' 
tala. Atzunju' ttzalajb'ila o'kxtzu' ok 
knetela' tuk'i'l tchmila, ex ate ok kawil 
tib'aja, chi Dyos te. 

17 Atzu'n teju' ichan xitma'n: 
— Atzunta mana' txi tb'i'nju'ya' 

t-xu'jila ex ma txi tlo'na twitzju' tze xini 
nma'ne' teya tun mlalun txi tlo'na, 
qu'mtzun ok kyajtelju' tx'o'tx' tun tpaja. 
Ok k'aq'unala kuw tun tkamb'etju' 
k'a'chb'ilteya twitz toj tkyaqil 
tchwinqlala. 18 0k tzajel puqli cfti'x ex 
taq'wix k'ul twitzju' tx'o'tx' noqx tun 
tyajtiya, ex a ktwaju'ya awal in che' tzaj 
ch'iy toj kojb'il. 19 Ok k'elel a' tplaja tun 
twana twitz ja' tx'otx' tzmaxi'j aj tanj 
jumatl ti'ja toj tx'otx', qu'n anatzu' 



tzajna'ya. Qu'n tx'otx'naya, ex 
kb'enteljumajtla te tx'otx', chij. 

20 Oktzun tq'o'n Ad£n^ tb'iju' 
t-xu'jil, Eva, qu'n ate Eva ok te txub'aj 
kye kkyaqil xjal. 21 Atzunte Dyos 
Mamb'aj kub' tb'incha'nju' ktz'umal 
txkup tun tajb'en te kutxb'ilteju' ichan 
tuk'i'lju' t-xu'jil, 22 ex tma Dyos: "Aju' 
wnaq ikxju' kse'n ayo' ja'lo, qu'n matxi' 
tz'el tnik' ti'ju' b'a'n ex ti'ju' myab'a'n. 
Ex jaku'pe' tzaq'pontl tq'ob' ti'j twitzju' 
tze te chwinqlal tun t-xi tlo'n, jaku'tzun 
tz'anq'intzu' te jumajx", chi Dyos. 

23 Qu'mtzun etz t-xla'ja'n Oman 
Dyos ju' wnaq toj awal ju' ati toj Eden. 
Oktq'o'ntzuntz aq'unal twitzju' tx'otx' 
jaxju' tzajna' ttx'otx'al. 24 Texlenxi'tzun 
t-xla'ja'nju' wnaq e' kub' tq'o'n jte' anjl 
kyerub'in kb'i toj tjawitz q'ij teju' awal, 
tuk'i'l jun spad inxi'xtoq jayon ex in b'et 
toj tkyaqil plaj, tu'ntzun mix-a'lo' jun 
tun tpon lq'e tk'etzju' tze te chwinqlal. 



1 Aju' b'iyj Adan toj yol heb'rey, ax in tma'nju' wnaq ex ichan. Majxtzun ma kyajtl te tb'i 
ju' tnejel ichan. 



GENESIS 
ex 

EXODO 
Toj Qyol 

Porci6n Genesis y Exodo en Mam de Ostuncalco 

MOS550P 

Texto © Sociedades Biblicas Unidas 1996 

Ilustraciones Horace Knowles 



Impreso en Guatemala 1 996 1 .5 M